وزارت معادن و فلزات
وزراي عضو كميسيون زيربنايي و صنعت و محيط زيست هيات دولت در جلسه مورخ 21/11/1377 بنا به پيشنهاد شماره 7920/100 مورخ 25/7/1377 وزارت معادن و فلزات و با رعايت تصويب نامه شماره 68227/ت 20676ه مورخ 26/10/1377 آئين نامه اجرايي قانون معادن را به شرح زير تصويب نمودند:
آئين نامه اجرايي قانون معادن
فصل اول - اكتشاف
ماده 1- انجام هر نوع عمليات اكتشاف معدني توسط بخش دولت - تعاوني و خصوصي ( ايراني - خارجي ) مستلزم دريافت پروانه اكتشاف از وزارت معادن و فلزات است .
ماده 2- حداكثر وسعت محدوده هر پروانه اكتشاف (40) كيلومتر مربع است .
تبصره 1- وسعت محدوده پروانه اكتشاف نبايد براي مواد معدني طبقه يك از (6) و سنگهاي تزئيني از (4) كيلومتر مربع تجاوز نمايد.
تبصره 2- در موارد خاص با تاييد وزير معادن و فلزات وسعت بيشتري براي اكتشاف تعيين مي گردد.
ماده 3- مدت اعتبار پروانه اكتشاف از تاريخ صدور يكسال مي باشد.
تبصره - در مورد معادن طبقه (2) حسب مورد با تشخيص وزارت معادن و فلزات اين مدت تمديد خواهد شد.
ماده 4- كليه اشخاص حقيقي و حقوقي متقاضي پروانه اكتشاف مي بايد درخواست خود را طبق فرم مربوطه كه توسط وزارت معادن و فلزات در اختيار آنها قرار خواهد گرفت به انضمام مدارك و نقشه هاي مربوط به وزارت معادن و فلزات تسليم و رسيد دريافت دارند.
تبصره 1- متقاضيان پروانه اكتشاف مواد معدني طبقه يك و سنگهاي تزئيني مكلفند نوع ماده معدني مورد نظر خود را در فرم درخواست ذكر كنند.
تبصره 2- اشخاص حقيقي موضوع اين ماده بايد به سن رشد رسيده باشند.
ماده 5- وزارت معادن و فلزات تقاضاي رسيده را با قيد ساعت و روز دريافت - ثبت و رسيد آن را به متقاضي ارايه خواهد نمود
تبصره - وزارت معادن و فلزات مكلف است زمان و تاريخ وصول درخواست را بر روي يك نسخه از نقشه هاي تحويل شده توسط متقاضي ثبت نموده و پس از امضا و مهر بلافاصله در اختيار درخواست كننده قرار دهد.
ماده 6- وزارت معادن و فلزات پس از تطبيق محدوده مورد درخواست با كالك مربوط در صورت آزاد بودن تمام يا قسمتي از محدوده مورد تقاضا محدوده مورد درخواست را در قسمت آزاد به نام متقاضي حفظ مي كند و حداكثر ظرف (7) روز اداري مشخصات محدوده ثبت شده را به وي ابلاغ مي نمايد.
تبصره - محدوده آزاد محدوده اي است كه جهت انجام امور اكتشافي و يا بهره برداري ثبت نشده باشد.
ماده 7- متقاضي اكتشاف مكلف است حداكثر ظرف (2) ماه از تاريخ اعلام ثبت محدوده نسبت به انجام موارد زير اقدام و مراتب را همراه با مدارك مربوط به وزارت معادن و فلزات ارسال كند. در غيراينصورت حقوق مربوط به قبول و ثبت تقاضا براي صدور پروانه اكتشافي منتفي و محدوده مجددا آزاد تلقي مي شود.
الف - تكميل و ارايه تعهد نامه مربوط به انجام عمليات اكتشاف طبق اصول فني و رعايت ضوابط و شرايط وزارت معادن و فلزات
ب - معرفي مسئول فني عمليات
ماده 8- وزارت معادن و فلزات حداكثر ظرف (2) ماه از تاريخ دريافت مدارك موضوع ماه (7) آئين نامه با رعايت ماده (24) قانون معادن نسبت به انجام عمليات ميله گذاري ( با حضور متقاضي يا نماينده وي و مسئول فني عمليات ) و بررسي مدارك و اسناد ارايه شده اقدام و در صورت نداشتن نواقص اجازه تهيه طرح اكتشاف به نام متقاضي صادر مي نمايد.
تبصره - متقاضي مكلف است حداكثر ظرف (2) ماه پس از انجام عمليات ميله گذاري نسبت به تهيه طرح اكتشاف در قالب دستورالعمل هاي ارايه شده از سوي وزارت معادن و فلزات اقدام نمايد. درغير اين صورت حق تقدم او از بين خواهد رفت .
ماده 9- وزارت معادن و فلزات طرح اكتشاف را بررسي و در صورت نياز به بازديد از محدوده طرح نسبت به اعزام كارشناس به محل عمليات اقدام مي كند در صورتيكه طرح با ضوابط اين آئين نامه و دستورالعمل مربوط منطبق باشد. حداكثر ظرف مدت بيست روز پروانه اكتشاف به نام متقاضي صادر مي شود در صورت وجود نقص در طرح اكتشاف - متقاضي حداكثر (1) ماه فرصت دارد تا رفع نقص نمايد.
ماده 10 - دارنده پروانه اكتشاف مكلف است در مهلت مقرر و در محدوده مورد عمل خود عمليات اكتشافي را طبق مفاد اين آئين نامه طرح اكتشافي مصوب و مقررات عمومي انجام دهد.
ماده 11- وزارت معادن و فلزات مي تواند با استفاده از فن آوري پيشرفته اكتشاف - مطالعات كلان و ناحيه اي را مورد شناسايي پتانسيل هاي معدني انجام دهد چنانچه در نتيجه مطالعات اكتشاف مقدماتي در ناحيه به ماده يامواد معدني برخورد كند كه مستلزم انجام عمليات اكتشاف سيستماتيك و گسترده تر باشد به ترتيب زير عمل كند:
الف - چنانچه ناحيه آزاد باشد و وزارت معادن و فلزات بخواهد راسا و يا از طريق سازمان هاي تابعه و يا شركت هاي دولتي تحت پوشش عمل نمايد پروانه اكتشاف با رعايت مفاد آئين نامه صادر خواهد شد.
ب - چنانچه ناحيه مورد نظر در برگيرنده محدوده عمليات معدني اشخاص حقيقي يا حقوقي بوده باشد. به گونه اي ادامه عمليات فعاليت هاي او را مختل نمايد وزارت معادن و فلزات اكتشاف ناحيه را به دارنده پروانه عمليات واگذار مي كند و در اين صورت وي بايد ظرف مدت (6) ماه طرح لازم براي ادامه عمليات را تهيه و عمليات اكتشاف را شروع نمايد در غيراينصورت وزارت معادن و فلزات با حفظ حقوق دارنده عمليات - نسبت به ادامه انجام عمليات اكتشاف تصميم گيري مي نمايد.
تبصره - عمليات معدني عبارت است از اكتشاف - تجهيز- استخراج و كانه آرايي
ماده 12- هر شخص حقيقي در يك زمان مي تواند يك پروانه اكتشاف داشته باشد. اشخاص حقوقي در صورت تائيد صلاحيت فني و مالي از سوي وزارت معادن و فلزات مي توانند پروانه هاي متعدد داشته باشند.
ماده 13- پروانه اكتشاف در مدت اعتبار با رعايت مفاد اين آئين نامه با موافقت وزارت معادن و فلزات فقط براي يك بار قابل انتقال است . انتقال گيرنده متعهد و ملزم به انجام كليه تعهدات انتقال دهنده مي باشد.
تبصره - قائم مقام قانوني اشخاص نظير بانكها كه به طور قهري حقوق مربوط به پروانه اكتشاف به آنها انتقال داده مي شود در هر حال ميتوانند از مزاياي اين ماده استفاده كنند
ماده 14- اكتشاف كننده موظف است پس از خاتمه عمليات اكتشافي بارعايت اين آئين نامه گزارش جامعي كه حاكي از پايان عمليات بوده و به امضا اشخاصي كه قسمت هاي مختلف آنرا تهيه نموده اند رسيده باشد تهيه و همراه با اسناد مدارك و اطلاعات زير به وزارت معادن و فلزات تسليم و رسيد دريافت دارد.
الف - حجم عمليات اكتشافي انجام شده سطحي و زير زميني از قبيل راهسازي احداث ساختمان - خاك ريزي و خاكبرداري - حفر - تراشه - چاهك - چاه - تونل اكتشافي و غيره با ذكر هزينه هاي انجام شده .
ب - مقدار مواد ناريه و مصالح بكار رفته از قبيل چوب آهن و نظاير آن با ذكر بهاي آنها
ج - هزينه تهيه نقشه ها و آزمايشات و خدمات كارشناسي
د - هزينه آزمايش هاي كانه آرايي و فرآوري تست هاي صنعتي و ساير هزينه ها
ه - گزارش پاياني عمليات شامل نوع يا انواع مواد معدني ميزان ذخير قطعي و احتمالي و عيار متوسط ماده معدني كشف شده و مدارك مربوط در مورد نحوه محاسبه مقدار ذخيره آن به انضمام كليه نقشه ها و نتايج آناليز نمونه ها
و - گزارش مطالعه فني - اقتصادي اوليه و نتايج آن در قالب فرمهاي ارايه شده از سوي وزارت معادن و فلزات
در صورت عدم ارايه گزارش پايان عمليات اكتشاف توسط دارنده پروانه اكتشاف در مهلت مقرر- پروانه اكتشاف وي از درجه اعتبار ساقط بوده و وزارت معادن و فلزات تعهدي در قبال هزينه هاي به عمل آمده ندارد.
ماده 15- در مواردي كه به علت نقص عمليات و عدم توانايي دارنده پروانه اكتشاف و يا به هر علت ديگري پروانه اكتشاف لغو شود واز نظر كارشناسي ادامه عمليات اكتشاف ضرورت داشته باشد. وزارت معادن و فلزات مي تواند با رعايت آئين نامه معاملات دولتي با انتخاب سازمان ها و شركت هاي دولتي تابعه و يا اشخاص حقيقي و حقوقي ديگر عمليات اكتشاف را تكميل و در صورت كشف معدن - گواهينامه كشف به نام عامل منتخب صادر نمايد.
تبصره - عامل منتخب موظف به پرداخت هزينه هاي مرتبط به عمل آمده توسط دارنده پروانه اكتشاف به قيمت روز مي باشد.
ماده 16- وزارت معادن و فلزات پس از وصول گزارش خاتمه عمليات اكتشافي حداكثر ظرف (2) ماه با مطالعه گزارش مزبور و اعزام گروه كارشناس فني - انطباق گزارش اكتشاف كننده و عمليات انجام شده توسط وي را با مفاد اين آئين نامه تطبيق نموده و در صورت تاييد- گواهينامه كشف به نام او صادر مي نمايد.
تبصره 1- محدوده گواهي كشف - شامل محل هايي خواهد بود كه طبق مفاد اين آئين نامه در آنجا عمليات اكتشاف انجام گرفته و وجود ذخائر اقتصادي در آن محدوده تاييد شده است همزمان با صدور گواهي كشف مابقي محدوده پروانه اكتشاف آزاد ميگردد
تبصره 2- در صورتيكه بهره برداري از هر يك از مواد معدني مكشوفه به طور مستقل امكان پذير باشد با توجه به ميزان ذخيره و محاسبات فني و اقتصادي از لحاظ بهره برداري براي هر يك از مواد معدني در محدوده مشخص گواهي كشف جداگانه اي صادر خواهد شد.
تبصره 3- در صورتي كه عمليات اكتشاف منجر به صدور گواهي كشف نشده باشد پروانه اكتشاف خود به خود لغو و صاحب آن حق و حقوق بعدي نخواهد داشت .
تبصره 4- در صورتي كه وزارت معادن و فلزات ذخيره اكتشاف شده را جهت صدور گواهي كشف كافي نداند مي تواند براي ذخيره قطعي كشف شده اي كه مورد تاييد مي باشد اجازه برداشت صادر نمايد. بديهي است در اينصورت حقوق دولتي طبق مفاد اين آئين نامه دريافت خواهد شد.
ماده 17- چنانچه گزارش يا عمليات اكتشافي پس از تطبيق با مواد اين آئين نامه ناقص باشد وزارت معادن و فلزات مهلت مناسبي تعيين خواهد نمود تا اكتشاف كننده نسبت به رفع نقص اقدام نمايد و اگر در خاتمه اين مهلت رفع ناقص نگردد پروانه اكتشاف از درجه اعتبار ساقط مي شود و امتيازي براي دارنده آن منظور نخواهد شد.
ماده 18- در صورتيكه دارنده گواهي كشف بخواهد گواهي كشف را به ديگري واگذار نمايد بايد قبل از انقضاي مهلت مقرر در ماده (7) قانون معادن درخواست خود را همراه با توافقنامه طرفين و مشخصات كامل انتقال گيرنده به وزارت معادن و فلزات تسليم كند. وزارت مزبور در صورت تاييد موضوع با انتقال گواهي كشف موافقت نموده مراتب را جهت تنظيم سند صلح يا انتقال اعلام مي نمايد. تاريخ تنظيم سند تاريخ رسمي انتقال گواهي كشف تلقي مي شود و انتقال گيرنده موظف است رونوشت سند مزبور را جهت ثبت مراتب به وزارت معادن و فلزات ارايه كند.
ماده 19- حمل مواد معدني حاصل از عمليات اكتشافي توسط دارنده پروانه اكتشاف انجام آزمايشات لازم با اجازه وزارت معادن و فلزات با پرداخت حقوق دولتي مجاز است .
تبصره 1- مقدار نمونه برداري براي انواع مواد معدني توسط وزارت معادن و فلزات تعيين مي شود.
تبصره 2- اكتشاف كننده مي تواند پس از خاتمه عمليات اكتشافي با اجازه وزارت معادن و فلزات ماده يا مواد معدني بدست آمده از عمليات اكتشافي را با پرداخت حقوق دولتي طبق مفاد اين آئين نامه برداشت و حمل كند.
ماده 20 - دارنده گواهي كشف مكلف است ظرف مهلت تعيين شده در ماده (8) قانون معادن با توجه به گواهي كشف صادره و مطالعات انجام شده در مورد قابليت استخراج معدن از لحاظ فني و اقتصادي درخواست خود را برابر مفاد اين آئين نامه و دستورالعملهاي وزارت معادن و فلزات براي صدور پروانه بهره برداري به وزارت معادن و فلزات تسليم كند.
تبصره - درصورت عدم تسليم به موقع درخواست بهره برداري از طرف دارنده گواهي كشف وزارت معادن و فلزات مي تواند طبق مفادقانون معادن و اين آئين نامه نسبت به تعيين بهره بردار براي معدن اقدام و حقوق كاشف طبق تبصره ماده (8) قانون به ترتيبي كه در اين آئين نامه تعيين شده است پرداخت نمايد.
ماده 21- چنانچه در اجراي ماده (8) قانون معادن پروانه بهره برداري معدن به نام شخصي غير از دارنده گواهي كشف صادر گردد- بهره بردار موظف به جلب رضايت دارنده گواهي كشف - قبل از شروع به عمليات بهره برداري با عنايت به تبصره ماده (8) قانون معادن مي باشد. اگر بهره بردار منتخب نتواند رضايت دارنده گواهي كشف را ظرف مدت (6) ماه جلب نمايد وزارت معادن و فلزات با كسب نظر كارشناس رسمي دادگستري در خصوص و موضوع اتخاذ تصميم مي نمايد.
(( ادامه اين آئين نامه را در مجموعه هاي آينده ملاحظه خواهيد فرمود))